اصول طراحی ویلا

بررسی اصول طراحی ویلا

اصول طراحی ویلا به معماران و کارفرماها کمک می‌کند تا به خروجی مورد نظرشان برسند و ویلایی طراحی کنند و بسازند که از تمام جنبه‌های ایمنی، زیبایی و کارکرد در سطحی مناسب و مورد تایید قرار دارد. نکته کلیدی که باید در نظر بگیرید این است که ضوابط طراحی ویلا های مختلف با هم فرق دارند و به عنوان مثال اصول طراحی ویلای دوبلکس در بسیاری از بخش‌ها مانند طراحی پلان متفاوت است از اصول طراحی ویلا فلت! پس شناخت شرایط زمین، نوع ویلا و خواسته‌ها و بودجه کارفرما در اصول هر یک از مراحل طراحی ویلا تاثیر می‌گذارد. اگر شما هم می‌خواهید با شناخت این ضوابط مسیر مطمئنی برای ویلاسازی خود انتخاب کنید، با ما در این مقاله که راهنمایی جامع است برای معرفی اصول طراحی باغ ویلا و ویلا، همراه ما باشید و فراموش نکنید که تمامی اطلاعات بر اساس دانش و تجربه مهندسان کاربلد نوشته شده است.

1. اصول طراحی ویلا چیست؟

کلمه «ویلا» اشاره به سازه‌ای دارد که با هدف پیوند دوباره انسان با طبیعت طراحی و ساخته می‌شود. پس وقتی از «اصول طراحی ویلا» حرف می‌زنیم، در واقع به اصولی می‌پردازیم که ما را به این هدف می‌رساند اما به گونه‌ای که در ویلا:

• احساس راحتی کنیم.
• فضای کافی داشته باشیم.
• از زیبایی نما، محوطه و فضای داخلی لذت ببریم.
• در امنیت کامل زندگی کنیم.

اگر بخواهیم لیستی جامع ازاصل های اساسی طراحی ویلا ارائه نماییم، می‌توانیم به 12 بخش اصلی اشاره کنیم:

لیست اصول	توضیحات
اصول پایه	شامل استانداردهای معماری، اصول زیبایی‌شناسی، اصول فضاسازی و …
اصول سبکی	شامل اصول طراحی ویلا در انواع سبک‌های مدرن، کلاسیک، روستیک و …
اصول طراحی باغ ویلا	شامل اصول باغ‌سازی، باغداری، تاسیسات و …
اصول طراحی شهرک ویلایی	شامل اصول هماهنگی فضای شهرکی، طراحی داخلی واحدها و …
اصول طراحی بر اساس طبقات	شامل اصول طراحی ویلا یک طبقه، دوبلکس و تریپلکس
اصول طراحی بر اساس متراژ	شامل اصول استفاده بهینه از فضاهای کوچک و طراحی ویژه در فضاهای بزرگ
اصول طراحی بر اساس مکان	شامل اصول ویلاسازی در اقلیم‌های مختلف
استانداردهای مراحل طراحی ویلا	شامل اصول طراحی نما، محوطه، فضای داخلی و …
اصول ساخت ویلا	شامل ساخت سازه، انتخاب مصالح و …
اصول مبتنی بر کارفرما	شامل اصول طراحی متناسب با بودجه، هماهنگی نیازها با استانداردهای معماری و …
اصول و قوانین ویلاسازی	شامل قوانین مختلف مانند قانون تراکم ساخت، کاربری زمین و …
اصول جانبی طراحی ویلا	شامل سایر جزئیات مورد نیاز در ویلا

در ادامه مقاله تمامی این اصول را به تفصیل مورد بررسی قرار می‌دهیم تا با صفر تا صد ضوابط و مراحل طراحی ویلا آشنا شوید.

2. اصول طراحی معماری ویلا و ضوابط پایه

مجموعه‌ای از اصول و ضوابط پایه وجود دارد که در هر گونه ویلا و باغ ویلا باید رعایت شوند. ما در ابتدای مقاله می‌خواهیم این اصول را شرح دهیم. با ما بمانید.

2.1. اصول زیبایی شناسی ویلا

وقتی از معماری حرف می‌زنیم، با ترکیبی از علم و هنر مواجهیم و اصول زیبایی‌شناسی در همین ترکیب مطرح می‌شود. به عبارت دیگر، برای طراحی یک ویلای اصولی، باید:

• پس از ایده‌پردازی به نوعی از فرم برسیم که جلوه‌ی بصری ویژه‌ای به ویلا بدهد.
• ترکیب حجمی ویلا را به گونه‌ای طراحی کنیم که هم از دور و هم از نزدیک قابل تشخیص و چشمگیر باشد.
• تناسب و تعادل را در طراحی نما رعایت کنیم تا چشم بیننده اذیت نشود و بتواند به درکی درست از ویلا برسد.
• در طراحی فضای داخلی فضایی آرام برای چشم مخاطب ایجاد کنیم و فضای کلی ویلا را به‌درستی و مطابق با سبک اصلی بسازیم.

2.2. اصول تعریف کانسپت و کاراکتر ویلا

در این بخش، ابتدا تعریفی از 2 مفهوم کلیدی در معماری را ارائه می‌کنیم:

مفهوم	تعریف	نمونه
کانسپت (Concept)	ایده‌ی اصلی طراحی که تمامی تصمیم‌ها بر اساس آن گرفته می‌شود یا به نوعی فلسفه‌ی اصلی پشت طراحی	تعریف کانسپت با الهام از طبیعت و با هدف طراحی پایدار و منطبق با اصول محیط زیست
کاراکتر (Character)	شخصیت ویلا و حسی که فضا به مخاطب منتقل می‌کند	ایجاد فضایی گرم و صمیمی، جدی و رسمی و …

اما چه اصولی برای تعریف کانسپت و کاراکتر ویلا باید در نظر بگیریم؟ به فهرست زیر دقت کنید:

• توجه به سلیقه کارفرما
• الهام‌گرفتن از محیط برای تعریف کانسپت و کاراکتر
• حفظ تمرکز بر یک کانسپت و کاراکتر واحد و عدم ایجاد پراکندگی

2.4. استانداردهای طراحی ویلا از نظر ارتباط بنا و محوطه

پیش‌تر گفتیم که هدف از طراحی ویلا، افزایش نزدیکی ساکنین به طبیعت است و بخشی از این نزدیکی از طریق ارتباط بنای اصلی ویلا با فضای سبز و محوطه آن ایجاد می‌شود. این ارتباط در طراحی باغ ویلا بیشتر است و حفظ اصول آن اهمیت بیشتری دارد.

با مهم‌ترین ضوابط طراحی ویلا از نظر ارتباط فضای داخلی و خارجی در فهرست زیر آشنا شوید:

• ایجاد بیشترین میزان دید به فضای خارجی و افزایش ارتباط چشمی بین دو محیط
• طراحی ریزفضاهای ایوان، تراس، روف گاردن و … همزمان با طراحی اصولی محوطه و فضای باغی ویلا
• استفاده متعدد از متریال شیشه در طراحی ویلا
• طراحی تورفتگی‌ها یا برآمدگی‌ها در نما و پلان اصلی ویلا با هدف افزایش ارتباط فضای داخلی و خارجی

2.5. اصول جهت گیری ویلا

پیش از طراحی پلان، معماران و طراحان باید بهترین جهت برای طراحی ویلا را پیدا کنند. اصول جهت گیری ویلا را می‌توان در 4 بخش بررسی کرد:

• نورگیری ویلا:
  نور یکی از مهم‌ترین عناصری است که می‌تواند بر اتمسفر فضا، جلوه فضای داخلی، مصرف انرژی، گرما و … در ویلا تاثیر بگذارد و مهم است ویلا به گونه‌ای طراحی شود که تمام ریزفضاهای آن در ساعات مختلف روز روشن باشند.
• مناظر ویلا:
  حفظ دید ویلا و امکان تماشای مناظر و طبیعت اهمیتی ویژه دارد و جهت ویلا باید در تناسب با ارتفاع درختان، فضای بیرونی و … در نظر گرفته شود تا بیشترین نزدیکی با طبیعت را برای ساکنین فراهم کند.
• حریم ویلا:
  ویلا باید با اصول و ضوابطی پیش برود که نه تنها حریم خصوصی ویلا حفظ شود بلکه حریم همسایگان نیز رعایت گردد. این حریم خصوصاً در طراحی ویلا شهرکی باید مورد توجه قرار بگیرد.
• دسترسی آسان به ویلا:
  ویلا باید در جهت و موقعیتی قرار بگیرد که دسترسی به بنای اصلی ویلا راحت باشد و حتی تلاش می‌شود که بنای ویلا نزدیک‌تر به در ویلا قرار بگیرد.

2.6. نورپردازی ویلا

جدا از جهت‌گیری اصولی ویلا با هدف ایجاد فضایی نورگیر، نورپردازی ویلا نیز باید بر اساس استاندادرهایی مشخص انجام شود تا فضایی ایده‌آل و روشن چه در روز و چه در شب داشته باشیم.

در جدول زیر انواع روش‌های اصولی نورپردازی ویلا را بخوانید:

استفاده اصولی از نور طبیعی	نورپردازی مصنوعی در ویلا
استفاده از درها و پنجره‌های تاشو	استفاده از سیستم‌های هوشمند نورپردازی با قابلیت کنترل میزان نور
تهیه پرده‌های متناسب از نظر جنس پارچه و ضخامت	توجه به کارکرد فضاها و نورپردازی متمرکز در فضاهایی مانند میز کار، اتاق مطالعه و …
طراحی پنجره‌های قدی یا دیوارهای شیشه‌ای	نورپردازی دکوراتیو با هدف ایجاد زیبایی در فضای داخلی
ایجاد فضای ووید در ویلاهایی با ارتفاع زیاد	به کارگیری چراغ‌های مناسب در فضای محوطه

2.7. ضوابط طراحی ویلا از نظر سطح شیب

محاسبه شیب زمین یکی از اولین مراحلی است که برای طراحی و ساخت ویلا و باغ ویلا طی می‌شود. میزان شیب تعیین می‌کند که ویلا را در چند طبقه بسازیم، چه میزان از زمین را به بنای ویلا اختصاص دهیم و جهت ویلا را چگونه تعیین کنیم.

در نظر داشته باشید که بر اساس اصول ویلاسازی روی سطح شیب دار:

• عموماً ویلاها به صورت یک طبقه طراحی نمی‌شوند.
• دسترسی به منابع باید با دقت کامل بررسی و امکان‌پذیر شوند.
• معمولاً پله‌هایی با ارتفاع مناسب برای ورود از محوطه به ویلای اصلی طراحی می‌شوند.
• خاک‌برداری یا خاک‌ریزی باید بدون آسیب‌زدن به طبیعت و با در نظر گرفتن سختی جابه‌جایی یا تخریب سنگ‌های بزرگ انجام شود.

3. اصول طراحی ویلا بر اساس سبک معماری چیست؟

در طول تاریخ، ویلاسازی و به طور کلی معماری با ویژگی‌های مختلف و منحصربه‌فردی انجام شده است که سبک های طراحی ویلا را ایجاد کرده‌اند. امروزه اطلاعاتی جامع درباره انواع سبک‌های ویلاسازی قدیمی و معاصر وجود دارد و ما در ادامه اصول محبوب‌ترین سبک‌های طراحی ویلا را ارائه می‌کنیم.

3.1. اصول طراحی ویلای مدرن

اگر ویلایی را می‌پسندید که در عین زیبایی، ساده است و به زرق و برق و جزئیات زیاد علاقه ندارید، باید سراغ طراحی ویلا مدرن بروید و از اصل‌های این نوع طراحی استفاده کنید؛ اصولی همچون:

• طراحی ساده و بدون کوچک‌ترین عنصر اضافه
• استفاده از رنگ‌های خنثی مانند سفید، سیاه، خاکستری
• استفاده از خطوط صاف یا اشکال هندسی خاص خصوصاً در طراحی نمای مدرن
• به کار بردن تکنولوژی و طراحی ویلا هوشمند
• طراحی با متریال مدرن مانند شیشه و فلز

3.2. اصول طراحی ویلای کلاسیک و لوکس

اگر به دنبال یک ویلای لوکس و لاکچری هستید و می‌خواهید ویلایتان حس اصالت و شکوه را منتقل کند، طراحی ویلا کلاسیک بهترین گزینه برای شما است.

در فهرست زیر مهم‌ترین اصول و ضوابط طراحی ویلا کلاسیک را شرح داده‌ایم:

• توجه اصل تقارن در طراحی نما، محوطه و فضای داخلی ویلا
• استفاده از مصالح لوکس مانند سنگ‌های گران‌‎قیمت (مرمر، گرانیت و …)، چوب طبیعی و مانند آن‌ها
• استفاده از وسایل و تجهیزات مجلل مانند مبلمان چرمی
• نورپردازی با لوسترهای بزرگ خصوصاً در ویلاهایی با ارتفاع بلند

3.3. اصول و ضوابط طراحی ویلا ایرانی

یکی از سبک‌های محبوب طراحی و ساخت ویلا، سبک ایرانی است. می‌دانیم که هنر معماری در ایران سابقه‌ای دیرینه دارد و امروزه نیز می‌توان از اصول آن استفاده کرد. برخی از این اصول عبارتند از:

• ایجاد حیاط و باغ های مرکزی و طراحی اصولی فضاهای داخلی ویلا دور حیاط
• استفاده از پالت رنگی ایرانی مانند فیروزه‌ای، لاکی و …
• استفاده از هنرهای ایرانی مانند معرق‌کاری، کاشی‌کاری و … خصوصاً در طراحی داخلی
• طراحی سقف‌های بلند و بادگیردار یا شیروانی (بسته به موقعیت مکانی)
• و …

3.4. اصول طراحی ویلا روستیک

سبک روستیک نشأت گرفته از کلبه‌ها و خانه‌های روستایی و ییلاقی است. برای آشنایی با اصول طراحی و ساخت ویلا و باغ ویلا به سبک روستیک، به جدول زیر دقت کنید:

اصول	توضیحات
نوع طراحی	ساده، به دور از شلوغی و تجملات، مشابه فضای روستاها
متریال	مصالح بومی و طبیعی مانند چوب و سنگ
طراحی داخلی	استفاده از صنایع دستی بومی برای چیدمان فضای داخلی
طراحی محوطه	حفظ کامل طبیعت پیرامون، طراحی سازگار با محیط و استفاده از گیاهان متناسب با اقلیم

با ما همراه باشید تا با اصول طراحی باغ ویلا و شهرک ویلایی آشنا شوید.

4. اصول طراحی باغ ویلا چیست؟

اگر انتخاب شما بیشتر از بنا و فضای بسته‌ی ویلا، فضای باز و باغی است باید با اصول طراحی باغ ویلا آشنا باشید و بتوانید فضای محبوب خود را خلق کنید. مهم‌ترین اصل‌هایی که در طراحی باغ ویلا باید رعایت شوند، عبارتند از:

• حفظ ارتباط بین فضاهای مختلف باغ ویلا و ایجاد پیوستگی در کل فضای باغی
• حفظ یکپارچگی طراحی از نظر سبکی بین بنای اصلی ویلا و فضای باغی
• چیدمان اصولی چه در دکوراسیون داخلی باغ ویلا و چه در فضای آزاد آن
• ایجاد یک عنصر کلیدی و قابل توجه در فضای باز باغ ویلا به گونه‌ای که در برخورد اول به چشم بیاید
• حفظ تعادل در شیوه طراحی نقشه بنا و فضای باغی به صورت قابل درک برای ساکنین
• در نظر گرفتن جهت وزش باد خصوصاً برای جانمایی اصولی فضای نشیمن در باغ ویلا
• تهیه وسایل و تجهیزات لازم (مانند آلاچیق، آبنما و …)، انتخاب شیوه نورپردازی و کاشت گیاهان مطابق با شرایط جوی، سبک انتخابی و بودجه در دست

5. اصول طراحی شهرک ویلایی چیست؟

طراحی و ساخت شهرک ویلا در زمین‌هایی با متراژ بالا پس از اخذ مجوزهای لازم امکان‌پذیر است. نکته کلیدی این است که برای طراحی شهرک ویلایی باید مجموعه‌ای از استانداردهای محلی و همچنین علمی در نظر گرفته شود؛ از جمله:

• تقسیم درست زمین بین فضای اصلی ویلاها، محوطه، فضای تفریحی، مسیر رفت و آمد شخص و خودرو و …
• حفظ تراکم ساخت و طراحی ویلا در تعداد محدود با هدف حفظ فضا برای محوطه و مشاعات
• ایجاد فاصله منطقی بین هر ویلا و حفظ حریم هر فضا
• حفظ هماهنگی بین ویلا از نظر نمای بیرونی و سبک طراحی
• رعایت استانداردها از نظر ایمنی و طراحی و ساخت تمام بخش‌های شهر با بیشترین سطح استحکام و مقاومت

در نظر داشته باشید که از نظر تعداد طبقات نیز ویلاهای شهرک باید هماهنگ باشند و به عنوان مثال همگی از اصول طراحی ویلای دوبلکس یا فلت پیروی کنند.

6. استانداردهای طراحی ویلا بر اساس تعداد طبقات چیست؟

به طور کلی، طراحی ویلا در تعداد طبقات مختلف یعنی یک طبقه، دوبلکس و تریپلکس امکان‌پذیر است و هر یک را که انتخاب کنید، موظف به رعایت مجموعه‌ای از اصول می‌شوید. ما در ادامه می‌خواهیم استانداردهای هر یک را شرح دهیم.

6.1. اصول طراحی ویلای فلت

شما می‌توانید ویلایی یک طبقه یا فلت طراحی کنید و بسازید اما اگر می‌خواهید از مزایای این نوع طراحی ویلا بهره‌مند شوید، باید اصول اولیه را رعایت کنید. از استانداردهای پایه طراحی ویلا یک طبقه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ایجاد فضایی یکدست با بیشترین و راحت‌ترین سطح دسترسی به فضاهای مختلف
• تلاش حداکثری برای حذف پله و اتصال مستقیم محوطه به ویلا
• استفاده از متریال شیشه و طراحی پنجره‌های قدی برای استفاده حداکثری از نور طبیعی
• رعایت مرزبندی و حریم ریزفضاهای مختلف و طراحی دقیق پلان

6.2. اصول طراحی ویلای دوبلکس

باید بدانید که بسته به شرایط زمین و متراژ آن امکان طراحی ویلا دوبلکس یا دوطبقه نیز وجود دارد. برای طراحی و ساخت این ویلا قبل از هر چیز باید به ارتفاع ویلا و درستی نسبت‌ها و ابعاد دقت کنید. به عبارت دیگر، استفاده از فضای عمودی ویلا نباید منجر به تنگ یا خفه شدن فضا شود.

جانمایی درست پله‌ها برای اتصال دو طبقه به هم نیز یکی از اصول کلیدی طراحی و ساخت ویلا دوبلکس است. برای طراحی پله‌ها باید در نظر بگیرید که:

• فضای ناکارآمد یا اصطلاحاً پرت ایجاد نکنید.
• استفاده‌ای خلاقانه از فضای زیرپله داشته باشید.
• نور راه‌پله را تامین کنید.
• اصول سبک کلی طراحی داخلی و خارجی ویلا را در انتخاب نوع پله در نظر بگیرید.

6.3. اصول طراحی ویلای تریبلکس

اصول طراحی ویلای تریپلکس نزدیکی زیادی به اصول ویلای دوبلکس دارد. طراحی ویلا تریبکس یا سه طبقه نیز در انواع سبک‌ها امکان‌پذیر است به شرط آنکه اولاً زمین مورد نظر شما مقاومت لازم برای تحمل وزن 3 طبقه ویلا را داشته باشد و ثانیاً از نظر مالی امکان تامین هزینه‌های سه طبقه ویلا را داشته باشید.

از جمله اصل‌هایی که باید در طراحی ویلا تریپلکس در نظر بگیرید، می‌توان به رعایت هماهنگی بین طبقات، جانمایی اصولی پله‌ها، استفاده بهینه از مصالح و رعایت ارتفاع سقف اشاره کرد.

همچنین باید دقت داشته باشید که عموماً طبقه اول ویلای سه طبقه به ریزفضاهای عمومی، طبقه دوم به ریزفضاهای خصوصی و طبقه سوم به ریزفضاهای اضافه‌شده مانند اتاق بازی، اتاق مهمان، سینما و … اختصاص پیدا می‌کند.

7. طراحی ویلا در متراژهای مختلف چه اصول دارد؟

اصول و ضوابط طراحی ویلا وقتی متراژ پایین است فرق دارد با زمانی که با متراژی بالا مواجه هستیم. طبیعتاً ویلاهای کوچک‌تر با محدودیت بیشتری همراه هستند اما این به معنای سادگی طراحی ویلاهای بزرگ نیست.

با ما همراه باشید تا اصول طراحی ویلا و باغ ویلا کوچک و بزرگ را بررسی کنیم.

7.1. اصول طراحی ویلا کوچک

اگر متراژ زمین برای طراحی ویلا کوچک باشد، باید در تمامی مراحل ایده‌پردازی تا نقشه‌کشی به این متراژ توجه شود. به صورت کلی، اصول طراحی ویلا کوچک را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• جهت‌گیری دقیق ویلا و استفاده از نور طبیعی با هدف بزرگ‌تر نمایش دادن سالن پذیرایی
• استفاده از رنگ‌های روشن در طراحی داخلی
• پرهیز از هر گونه دیوار اضافی و ایجاد سالن یکدست
• به کارگیری وسایل چندمنظوره مانند مبلمان تخت‌شو

7.2. اصول طراحی معماری ویلا بزرگ

وقتی زمین بزرگ است و می‌خواهیم ویلایی با متراژ بالا طراحی کنیم و بسازیم، باید اولاً در شیوه تقسیم فضا و جانمایی بخش‌های مختلف ویلا نهایت دقت را داشته باشیم و ثانیاً هماهنگی طراحی تمام بخش‌ها را حفظ کنیم.

در فهرست زیر مجموعه‌ای از اصلی‌ترین ضوابط طراحی ویلا بزرگ را ارائه کرده‌ایم:

• مدیریت فضا و عدم ایجاد محیطی سنگین یا دلگیر
• استفاده بهینه و درست از زمین و جلوگیری از ایجاد فضاهای ناکارآمد
• پلان‌بندی درست و تقسیم فضاها به بخش‌های مختلف عمومی، خصوصی، خدماتی و …
• حفظ ارتباط بین ریزفضاهای مختلف بدون ایجاد تداخل
• رعایت اصول طراحی ویلای دوبلکس یا تریپلکس در زمین‌های مناسب برای ساخت ویلای چندطبقه

8. اصول طراحی ویلا در نسبت با موقعیت جغرافیایی آن چیست؟

موقعیت مکانی یا لوکیشن یک زمین یا ویلا تاثیر مستقیم بر تمام مراحل طراحی و ساخت دارد چرا که شرایط جوی، بافت معماری منطقه، فرهنگ بومی و مصالح در دست به نسبت مکان و جغرافیا تغییر می‌کند.

در ادامه درباره 2 منطقه محوری برای ویلاسازی حرف می‌زنیم.

8.1. ضوابط طراحی ویلا در شمال ایران

می‌دانیم که شمال ایران آب و هوایی مرطوب دارد و به بارش‌های متعدد معروف است. پس رعایت مجموعه‌ای از استانداردها برای طراحی ویلا در شمال وجود دارد؛ از جمله:

• استفاده از متریال مقاوم مانند چوب، سنگ و …
• طراحی سقف‌های شیروانی و شیب‌دار
• عایق‌سازی دیوارها برابر رطوبت و سرما
• حفظ هماهنگی ویلا با بافت معماری منطقه
• محوطه‌سازی با استفاده از گیاهان متناسب با شرایط خاک و آب و هوای شمال

تصویر زیر ویلایی مطابق با تمامی اصول طراحی ویلای مدرن در نوشهر را نشان می‌دهد که مهندسان تیم حسام قاسمی آن را ساخته‌اند.

8.2. ضوابط طراحی ویلا در مناطق کویری

در مناطق کویری عموماً با آب و هوای گرم و خشک مواجه هستیم و ویلای ما نه تنها باید توان تحمل تابش مستقیم آفتاب برای ساعت‌های متوالی را داشته باشد بلکه باید بتواند فضایی مناسب و امن در برابر گرما و آفتاب را برای ساکنین خود فراهم کند.

از جمله استانداردهایی که ما را به این اهداف می‌رسانند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

اصول طراحی ویلا در مناطق کویری	توضیحات
اصول دیوارسازی	ساخت دیوارهای عایق و ضخیم
اصول اجرای سقف	ساخت سقف‌های بلند، استفاده از بادگیر، نصب سایه‌بان بزرگ روی سقف
اصول محوطه‌سازی	به کار گیری سایبان‌های بزرگ و همچنین طراحی حیاط مرکزی و استفاده از سایه‌ی ایجاد شده توسط نما
مصالح مناسب	مصالح با رنگ روشن مانند آجر یا خشت یا …
استفاده از تکنولوژی	نصب پنل‌های خورشیدی و استفاده بهینه از انرژی

اگر به دنبال ضوابط مراحل مختلف طراحی ویلا هستید، در ادامه مقاله همراه ما باشید.

9. اصول و مراحل طراحی ویلا چیست؟

در این بخش از مقاله مراحل اصلی طراحی ویلا و باغ ویلا را شرح می‌دهیم و اصول هر مرحله را به صورت مجزا ارائه می‌کنیم. با ما بمانید و مطالبی کلیدی مانند اصول طراحی پلان، نما و … را از دست ندهید.

9.1. اصول طراحی پلان ویلا

قبل از معرفی ضوابط، بهتر است تعریفی از پلان داشته باشیم. به طور کلی، پلان ویلا نمایشی است از فضای داخلی و خارجی ویلا و شیوه جانمایی ریزفضاهای مختلف در آن‌ها. پس در واقع، پلان ویلا قرار است به ما نشان دهد که در نهایت ویلا چه شکلی خواهد بود.

برخی از مهم‌ترین اصل‌هایی که در طراحی پلان ویلا باید رعایت کنیم، عبارتند از:

• تعیین ابعاد مناسب برای ریزفضاهای مختلف با توجه به متراژ کلی ویلا
• جانمایی درست ریزفضاها به گونه‌ای که ارتباطی موثر با هم داشته باشند و دسترسی به همه فضاها ممکن و آسان باشد
• طراحی فضاهای عمودی ویلا و جانمایی درست پله‌ها و … در ویلاهای چندطبقه
• انتخاب درست فضای ورودی و جانمایی اصولی پنجره‌ها و فضاهای باز

9.2. اصول طراحی نمای ویلا

در اولین نگاه به یک ویلا، نمای اصلی است که به چشممان می‌آید. پس طراحی نمای ویلا باید به گونه‌ای انجام شود که ما را به ویلا جذب کند. برخی از مهم‌ترین اصول طراحی نمای ویلا و باغ ویلا را در فهرست زیر ذکر کرده‌ایم:

• استفاده درست از مصالح درست:
  در طراحی نمای ویلا باید از مصالحی مقاوم در برابر شرایط آب و هوایی و متناسب با سبک انتخابی استفاده کنیم. نکته کلیدی این است که انواع مصالح انتخابی در کنار هم بتوانند زیبایی بصری مورد نظر را ایجاد کنند و نوعی هماهنگی و هارمونی میانشان برقرار باشد.
• رعایت اصل تعادل در طراحی نما:
  باید بتوانیم از بین ایده‌های مختلف برای طراحی نمای ویلا، بهترین ایده را انتخاب کنیم و با ترکیب چند ایده منجر به ایجاد شلوغی و بهم ریختن تعادل در نما نشویم.
• نورپردازی اصولی نمای ویلا:
  زیبایی نمای ویلا در شب تنها با یک نورپردازی درست امکان‌پذیر است. پس در زمان طراحی باید به شیوه نورپردازی هم از نظر خلق زیبایی بصری و هم از نظر روشن‌سازی نما برای ورود و خروج راحت به ویلا استفاده کنیم.

در نظر داشته باشید که این اصول در طراحی نمای تمام ویلا های فلت، دوبلکس و تریپلکس باید رعایت شوند.

9.3. ضوابط و اصول طراحی داخلی ویلا

یکی از مهم‌ترین مراحل طراحی ویلا، طراحی داخلی است. طراحی داخلی ویلا است که در نهایت راحتی، زیبایی و آرامش را برای ساکنان ویلا ایجاد می‌کند و مهم است که تمامی استانداردهای لازم در آن توجه شود؛ از جمله:

• اصل فضاسازی و خلق محیطی آرام
• انتخاب رنگ مناسب برای ریزفضاهای مختلف
• انتخاب مبلمان مناسب برای دکوراسیون پذیرایی
• و …

9.3.1. اصول فضاسازی ویلا و ایجاد آرامش

طراحی داخلی ویلا و نوع دکوراسیون و چیدمان انواع ریزفضاها (آشپزخانه، پذیرایی، اتاق‌ها و …) باید به گونه‌ای پیش برود که افراد از لحظه‌ی ورود به ویلا حسی آرام و خوشایند را تجربه کنند اما اصول رسیدن به این حس چیست؟

• رعایت اصول معماری ویلا و ایجاد ایمنی کامل و حفظ تعادل در طراحی و چیدمان
• ایجاد دسترسی مناسب به ریزفضاهای مختلف و جلوگیری از هر گونه اختلال در رفت و آمد به ریزفضاها
• فراهم کردن تمام تجهیزات ضروری پایه و همچنین وسایل مورد نیاز کارفرما برای زندگی روزمره
• حفظ حریم ویلا و تفکیک فضاهای عمومی (مانند آشپزخانه و پذیرایی) و خصوصی (مانند اتاق‌ها و حمام)

9.3.2. اصول انتخاب رنگ در ویلا

چرا انتخاب رنگ مطابق با ضوابط طراحی داخلی ویلا حائز اهمیت است؟ چون رنگ ویلا تاثیر مستقیم در فضاسازی و اتمسفر ویلا دارد و جلوه‌ی اصلی فضای داخلی را می‌سازد.

اگر به دنبال اصول تعیین پالت رنگی ویلا هستید، فهرست زیر را از دست ندهید:

• انتخاب شیوه استفاده از رنگ‌ها و پایبندی به آن (هارمونی، تضاد و تعادل)
• توجه به سبک طراحی ویلا (رنگ‌های خنثی برای ویلا مدرن، رنگ‌های لوکس مانند طلایی برای ویلا کلاسیک و …)
• توجه به سلیقه کارفرما و حتی سن او خصوصاً برای انتخاب رنگ‌های اتاق‌ها

9.3.3. اصول انتخاب مبلمان در طراحی دکوراسیون داخلی ویلا

ابعاد، سبک طراحی و رنگ پارچه از مهم‌ترین ویژگی‌هایی هستند که در انتخاب مبلمان ویلا باید به آن‌ها توجه شود. پس برای رسیدن به طراحی دکوراسیون داخلی استاندارد ویلا، در قدم اول باید مبلمان مناسبی انتخاب کنیم که متناسب با متراژ پذیرایی و همچنین سبک طراحی ویلا باشد.

در قدم دوم، بحث چیدمان مطرح می‌شود. مبلمان در فضای داخلی ویلا باید به گونه‌ای چیده شود که:

• از فضای پذایرایی استفاده‌ای بهینه شود.
• دسترسی به فضاهای مختلف و به طور کلی‌تر رفت و آمد مختل نشود.
• زیبایی بصری به فضا ببخشد.

9.4. اصول طراحی محوطه ویلا

اهمیت طراحی محوطه ویلا اگر بیشتر از طراحی نما و طراحی داخلی نباشد، کمتر نیست چرا که نقطه تحقق هدف از ویلاسازی و بهبود پیوند انسان و طبیعت به شمار می‌رود. برخی از اصول طراحی محوطه با اصول طراحی باغ ویلا مشترک است.

در طراحی محوطه ویلا باید 4 اصل اساسی را در نظر بگیرید:

• هماهنگی سبک طراحی با سبک طراحی نما و فضای داخلی ویلا
• مسیرسازی درست و اصولی با امکان دسترسی راحت به بخش‌های مختلف محوطه
• ایجاد فضاهای لازم در محوطه مانند نشیمن، استخر، باربیکیو و …
• طراحی درست فضای سبز که در ادامه به شرح آن می‌پردازیم

9.4.1. اصول طراحی فضای سبز ویلا

مجموعه‌ای از ضوابط را که در طراحی فضای سبز و باغی محوطه ویلا باید رعایت کنید، در جدول زیر آورده‌ایم:

لیست اصول طراحی فضای سبز	توضیحات
انتخاب گیاهان مناسب	گیاهانی متناسب با خاک و شرایط جوی منطقه مورد نظر برای ویلاسازی
اصول باغبانی و باغداری	طراحی باغچه‌هایی منظم با گیاهانی که شرایط نگهداری آسانی دارند و رشد آن‌ها محوطه را شلخته نمی‌کند
استفاده بهینه از منابع	استفاده درست از سیستم‌های آبیاری فضای سبز ویلا

در نظر داشته باشید که این فضای سبز، ویوی اصلی ویلای دوبلکس یا تریپلکس را می‌سازد و رعایت اصول زیبایی‌شنایی و باغداری در آن از این جهت نیز حائز اهمیت است.

10. اصول و مراحل ساخت ویلا چیست؟

بعد از طراحی، نوبت به مراحل و اصول ساخت ویلا بر اساس نقشه‌ها می‌رسد. مراحل ساخت ویلا نیز با اصولی مشخص همراه هستند که در ادامه هر یک را توضیح می‌دهیم.

10.1. اصول ساخت سازه ویلا

منظور از سازه ویلا، اسکلت‌بندی اصلی بنا است که وزن اصلی ویلا را تحمل می‌کند. برای طراحی و ساخت سازه ویلا باید:

• شرایط خاک و زمین ویلا را بشناسید و نوع پی‌ریزی و اسکلت‌بندی را بر اساس مقاومت آن تعیین کنید.
• انتخابی درست بین انواع سازه بتنی، فلزی یا ترکیبی از این دو داشته باشید.
• اصول ایمنی را رعایت کنید و ویلا را مقاوم در برابر زلزله بسازید.
• برای انتخاب سازه به تعداد طبقات ویلا و اصول طراحی ویلای فلت، دوبلکس و تریپلکس توجه کنید.

10.2. اصول انتخاب مصالح ویلا

یکی از مراحل مهم در طراحی و ساخت ویلا، انتخاب مصالحی مناسب با توجه به شرایط ویلا و زمین است. اگر بخواهید یک انتخاب استاندارد برای انواع مصالح و متریال مورد استفاده در ویلا داشته باشید، باید به نکات زیر دقت کنید:

• سبک طراحی ویلا:
  مصالح مورد استفاده در سبک‌های مختلف طراحی ویلا با هم فرق دارند و به عنوان مثال در طراحی ویلا مدرن از مصالح به‌روز مانند شیشه و فلز و بتن استفاده می‌شود اما در طراحی ویلا سنتی شاهد استفاده از متریال بومی مانند آجر، خشت، چوب و … هستیم.
• اقلیم و موقعیت جغرافیایی زمین:
  مصالح باید به گونه‌ای انتخاب شوند که با شرایط جوی و نوع خاک منطقه‌ای که در آن ساخته می‌شوند، تناسب داشته باشند. به عنوان مثال برای ویلاسازی در شمال ایران از مصالح مقاوم در برابر رطوبت و باران مانند سنگ و چوب استفاده می‌شود.
• معماری محیط پیرامون:
  توجه به بافت شهری و حفظ هماهنگی محیطی از جمله نکات کلیدی در طراحی ویلا است و یکی از ضوابط کلیدی که برای حفظ زیبایی منطقه، استفاده از مصالح و متریالی است که همسو با محیط پیرامون باشد.
• بافت مورد نظر برای ویلا:
  متریال انتخابی خصوصاً در طراحی داخلی ویلا تاثیر مستقیم بر بافتی که در آن ایجاد می‌شوند، دارند. پس لازم است بسته به بافت مورد نظرتان، مصالح را انتخاب کنید. به عنوان مثال اگر می‌خواهید بافتی گرم و نیمه‌رسمی ایجاد نمایید، استفاده از چوب انتخاب مناسبی برای شما است.
• بودجه در دست برای پروژه:
  نه تنها نوع مصالح بلکه برند و شیوه تهیه آن‌ها باید به گونه‌ای انجام شوند که بودجه‌بندی پروژه بهم نریزد و هزینه اضافی بر کارفرما تحمیل نشود.

10.2.1. اصول طراحی و ساخت ویلای چوبی

یکی از متریال‌های محبوب در طراحی و ساخت ویلا خصوصاً در مناطق شمالی، چوب است. 3 نکته کلیدی در طراحی ویلا چوبی وجود دارد:

• اول: انتخاب نوع مناسب چوب (چوب طبیعی، ترموود و …) بسته به بودجه، آب و هوای منطقه و …
• دوم: استفاده متناسب از چوب در طراحی داخلی و خارجی ویلا و رعایت هماهنگی ظاهری
• سوم: اندازه‌گیری و تعیین ابعاد درست با توجه به انبساط و انقباض‌های ممکن در چوب طبیعی

11. اصول طراحی ویلا در نسبت با کارفرما چیست؟

تمامی پیمان‌کاران، مهندسان یا شرکت‌های طراحی و ساخت ویلا هدفی جز رضایت کارفرما ندارند. برای رسیدن به این هدف باید به مجموعه‌ای از نکات در ارتباط با کارفرما توجه کنیم؛ از جمله:

• سلیقه و خواسته‌های کارفرما
• بودجه کارفرما

11.1. توجه به سلیقه و خواسته های کارفرما در مراحل طراحی ویلا

هدف اصلی یک ویلا این است که ساکنان آن حسی خوبی داشته باشند و به تمام خواسته‌هایشان برسند. بر این اساس، اولین رکن طراحی ویلا باید رفع خواسته‌های کارفرما و توجه به سلایق او باشد.

نکته کلیدی این است که گاهی آنچه که کارفرما می‌خواهد با آنچه که به عنوان استاندارد در علم معماری تعریف می‌شود، مطابق نیست و در این مواقع مهندس، پیمانکار یا شرکت طراحی و ساخت ویلا باید بتواند نقطه تعادل را پیدا کند و ویلایی هم مطابق با اصول معماری و هم نزدیک به سلیقه کارفرما طراحی کند و بسازد.

برخی از بخش‌های طراحی ویلا که سلیقه کارفرما تاثیر مستقیم بر آن دارد، عبارتند از:

• پالت رنگی مورد استفاده
• سبک انتخابی برای طراحی ویلا
• تعداد اتاق‌ها و تناسب بین ابعاد ریزفضاها (مانند ترکیب پذیرایی بزرگ و اتاق کوچک یا برعکس)
• تعداد طبقات و اصول طراحی ویلای فلت، دوبلکس یا تریپلکس
• و …

11.2. توجه به هزینه طراحی ویلا و بودجه کافرما

باید در نظر داشته باشید که تمامیاقدامات طراحی و ساخت ویلا باید مطابق با بودجه مورد نظر کارفرما پیش برود. پس لازم است که برآورد بودجه قبل از هر اقدام عملی انجام شود و تصمیم‌گیری درباره عوامل موثر بر هزینه طراحی ویلا بر اساس برنامه‌ریزی مالی پروژه پیش برود. این عوامل عبارتند از:

• سبک طراحی
• مصالح انتخابی
• متراژ زمین و ویلا
• تعداد طبقات ویلا
• میزان پیچیدگی نقشه و عنصر خلاقیت
• موقعیت مکانی ویلا
• و …

11.2.1. محاسبه آنلاین قیمت طراحی اصولی ویلا

به عنوان کارفرما اگر می‌خواهید با اطلاع از قیمت طراحی اصولی ویلا برای شروع پروژه تصمیم بگیرید، باید بگوییم که ارائه عددی واحد به شما امکان‌پذیر نیست و دلیل این امر به تعدد عوامل موثر بر هزینه‌ها که پیش‌تر معرفی کردیم، بازمی‌گردد.

با این حال شرکت طراحی و ساخت ویلا حسام قاسمی یک خبر خوب برای شما دارد: «ماشین حساب آنلاین محاسبه هزینه طراحی ویلا»
شما با کلیک روی عبارت «هزینه طراحی ویلا»، می‌توانید وارد صفحه محاسبه هزینه‌ها شوید و با وارد کردن اطلاعات ویلای خود، به تخمینی قابل قبول از هزینه‌ها برسید.

فراموش نکنید که مشاورین شرکت حسام قاسمی نیز همواره پاسخگوی سوالات شما خواهند بود.

12. ضوابط شهرداری و قوانین طراحی و ساخت ویلا کدامند؟

تمامی پروژه‌های ساخت و ساز باید مطابق با قوانین شهرداری و ضوابط تعیین‌شده در سطح کشور انجام شوند و عدم رعایت قوانین می‌تواند منجر به جریمه‌های سنگین نقدی و حتی حکم تخریب شود.

برخی از مهم‌ترین قوانین ویلاسازی در ایران عبارتند از:

• قانون تراکم ساخت:
  نسبت بین متراژ محوطه و فضای باغی ویلا با متراژ بنای ویلا را شهرداری هر منطقه تعیین می‌کند و تمامی مراحل طراحی و ساخت ویلا باید با حفظ این نسبت پیش برود.
• قانون کاربری زمین:
  ویلاسازی تنها در شرایطی امکان‌پذیر است که کاربری زمین، زراعی یا کشاورزی نباشد. بر اساس قوانین و اصول طراحی و ساخت ویلا، زمین مورد نظر باید غیر قابل کشت و از نوع درجه 4، 5 و 6 باشند.
• مجوز ساخت:
  قبل از شروع مراحل ساخت ویلا، نقشه طراحی شده باید مورد تایید شهرداری یا سازمان مربوطه در منطقه مورد نظر قرار بگیرد و متقاضیان موفق به اخذ مجوز ساخت شوند.

13. اصول جانبی طراحی و ساخت ویلا چیست؟

در دوازدهمین بخش از اصول طراحی و ساخت ویلا، سراغ برخی از گزینه‌های اختیاری و استانداردهای مرتبط با آن‌ها در انواع ویلای فلت، دوبلکس و تریپلکس می‌رویم. با ما باشید.

13.1. اصول طراحی ویلا استخردار

متقاضیان طراحی و ساخت ویلاهای استخردار زیاد شده است. اگر شما هم طرفدار طراحی استخر در ویلا هستید، باید بدانید که:

• یکی از اصول پایه خصوصاً در طراحی استخر سرباز، رعایت حریم خصوصی ویلا برای استفاده راحت ساکنین از استخر است.
• استانداردهای ابعاد استخر با توجه به متراژ زمین و ویلا باید رعایت شود تا فضایی ایمن خصوصاً برای شنای کودکان وجود داشته باشد.
• حجم آب مورد نیاز برای استخر و شیوه تامین آن باید با اصول استفاده بهینه از منابع همسو باشد.
• همزمان با طراحی استخر باید فضایی برای حمام یا رختکن در نزدیکی استخر طراحی شود.

جانمایی استخر خصوصاً در طراحی ویلای دوبلکس و تریپلکس مرسوم است و اصول آن به صورت کامل در این ویلاها رعایت می‌شوند.

13.2. اصول استفاده از تکنولوژی در طراحی ویلا

با توجه به پیشرفت تکنولوژی، امروزه رد پای انواع فناوری و سیستم‌های هوشمند را درطراحی و ساخت ویلا نیز می‌بینیم و خصوصاً در طراحی مدرن از انواع تکنولوژی استفاده می‌شود. نکته این است که این استفاده نیز باید با رعایت مجموعه‌ای از اصول و استانداردها انجام شود؛ به عنوان مثال:

• هزینه به کار بردن تکنولوژی از سطح بودجه پروژه بیشتر نشود.
• استفاده تکنولوژی به مصرف بهینه انرژی کمک کند و به تنهایی منجر به افزایش مصرف برق و … نشود.
• به نسبت نیاز و تسلط کارفرما به وسایل دیجیتال، انواع فناوری به کار برده شود و شرایط برای ساکنان ویلا سخت نشود.

14. بهترین شرکت برای طراحی اصولی ویلا کدام است؟

یک طراحی ویلای اصولی و منطبق با استانداردهای معماری و قوانین حقوقی تنها زمانی اتفاق می‌افتد که یک تیم کاربلد و مجرب پیشبرد پروژه شما را از نقطه صفر تا صد در دست بگیرد.

اما آیا همه‌ی شرکت‌ها و تیم‌های ویلاسازی می‌توانند ما را به هدفمان برسانند؟ خیر! برای پیدا کردن تیمی که با خیال آسوده پروژه ویلاسازیتان را به آن‌ها بسپارید، باید در هر مجموعه دنبال ویژگی‌های زیر بگردید:

• تسلط کامل به اصول معماری و ارائه گواهینامه‌های معتبر و مرتبط
• تجربه بالا در ویلاسازی در مناطق مختلف و امکان ارائه نمونه‌کارهای متعدد
• آشنایی صد درصدی با قوانین شهری و شهرداری برای ساخت و ساز در منطقه مورد نظر
• تسلط به اصول سبک‌های مختلف معماری
• توجه به سلیقه کارفرما و دریافت بازخوردهای مثبت از کارفرماهای پیشین
• شناخت کامل اصول طراحی ویلای فلت، دوبلکس و تریپلکس
• و …

مجموعه طراحی و ساخت ویلا حسام قاسمی نه تنها این ویژگی‌ها را در برمی‌گیرد بلکه مشاوری امن برای پروژه شما است و در تمام زمینه‌ها چه قبل و چه بعد از شروع پروژه راهنمای شما خواهد بود. برای کسب اطلاعات بیشتر با این مجموعه در تماس باشید.

با یکی از نمونه‌کارهای تماشایی و اصولی این مجموعه در ادامه آشنا شوید.

14.1. نمونه کار طراحی و ساخت اصول ویلا در شرکت حسام قاسمی

تصویر زیر نمایشگر ویلای آقای علیان است که مهندسان مجموعه حسام قاسمی در سال 1400 در رامسر طراحی کردند و ساختند. از جمله اصول رعایت‌شده در طراحی و ساخت این ویلا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• رعایت اصول طراحی ویلا در زمین شیب‌دار و طراحی ویلا به صورت تریپلکس و با پله‌هایی با ارتفاع کم و راحت برای رفت و آمد
• نورپردازی استاندارد با هدف حفظ زیبایی بصری نما و محوطه ویلا همزمان با روشن نگه داشتن ویلا در شب
• توجه به اصول طراحی ویلا در شمال ایران و طراحی سقف شیب‌دار
• طراحی و ساخت ویلا به سبک روستیک و توجه به هماهنگی طراحی با محیط پیرامون و عدم تخریب آن
• رعایت اصول محوطه‌سازی و ایجاد فضایی سبز با نشیمن مناسب در تراس اصلی با بهترین منظره

اگر به دنبال نمونه کارهای بیشر هستید، صفحه «نمونه کارها» را از دست ندهید.

پرسش‌های متداول اصول طراحی ویلا